डेंगु : जान्नैपर्ने कुरा

- साप्ताहिक संवाददाता

असार १२, २०७६

वर्षायाममा नेपाल–भारतका तराई क्षेत्रमा महामारीकै रूपमा फैलने डेंगु प्रदूषित पानीका कारण लाग्ने रोग हो । यो रोग एडेस एजिप्टि नामक पोथी लामखुट्टेमार्फत फैलन्छ । यो लामखुट्टेले प्रायः दिउँसो मानिसलाई टोक्छ । 

सामान्य ज्वरो र डेंगुका कारणले आउने ज्वरोलाई त्यतिकै छुट्याउन सकिंदैन । डेंगु एक प्रकारको सरुवा रोग हो र यो रोग कुनै पनि उमेर समूहका मानिसमा देखा पर्न सक्छ । सामान्यतया यो रोगको लक्षण लामखुट्टेले टोकेको ४ देखि ७ दिनमा देखा पर्छ ।

 

डेंगुका लक्षण

 कडा ज्वरो डेंगुको सबैभन्दा मुख्य लक्षण हो । डेंगुले च्यापेको मानिसलाई १ सय २ देखि १ सय ३ फरेनहाइटसम्म ज्वरो आउँछ ।

    डेंगुले च्यापेपछि हातखुट्टाको जोर्नी, मांसपेशी तथा हाडमा तीव्र पीडा हुन्छ । 

    डेंगुमा मन उद्वेलित हुन्छ र मानिसले घबराहट अनुभव गर्छ । 

    डेंगुले च्यापेपछि शरीरमा स–साना राता दाग देखा पर्छन् । त्यस्तो दाग कहिले–काहीँ चिलाउन पनि सक्छ । 

    धेरैजसो डेंगु पीडितले आँखाको पछाडिको भाग दुखेको अनुभव गर्छन् ।

    डेंगुले च्यापेपछि मानिसले अत्यधिक थकान अनुभव गर्छ ।

 

डेंगुको संकेत

    पेटमा तीव्र पीडा

    नाक र गिजामा रक्तस्राव

    छाला चिलाउने गतिमा वृद्धि

    चक्कर आउनु

    धमिलो देख्नु ।

डेंगुको उपचार

    डेंगुको उपचार त्यसको लक्षण र गम्भीरतामा निर्भर गर्छ । 

    डेंगुले आक्रमण गरेपछि सबैभन्दा पहिले रगतको जाँच गरिन्छ, जसमा रगतमा प्लेटलेटको मात्रा गणना गरिन्छ । 

    प्लेटलेटको मात्राअनुसार बिरामीको उपचार अस्पताल वा घरमै पनि गर्न सकिन्छ । 

    डेंगुबाट पीडित धेरैजसो मानिस घरमै सही तरिकाले गरिएको आराम, बढीभन्दा बढी पानीको सेवन र चिकित्सकद्वारा तोकिएको औषधीको सही प्रयोगले चाँडोभन्दा चाँडो निको हुन्छन् ।

    त्यसो त डेंगु आफैं ठीक हुने रोग हो र यो ७ देखि १० दिनमा पूर्ण रूपमा हराउँछ ।

के गर्ने ? 

    डेंगुका कारण आएको ज्वरो कम भएपछि वा हराएपछिका ४८ घण्टासम्म धेरैभन्दा धेरै पानी पिउने । 

    चिकित्सकद्वारा सिफारिस गरिएको औषधी सही समय र मात्राअनुसार सेवन गर्ने । 

    डेंगुबाट पीडित रोगीले पिसाब कति गर्छन् त्यसको रेकर्ड राख्नुपर्छ । बढीभन्दा बढी पिसाब भए शरीरमा पानीको मात्रा ठीक छ भन्ने बुझ्नुपर्छ र पानी पिउन कम गर्नु हुँदैन । 

    पिसाबको रंग र मात्रामा पनि ध्यान दिनुपर्छ ।

    डेंगुका बारेमा फैलिएका भ्रमहरूबाट जोगिनुपर्छ । अहिलेसम्म डेंगु निर्मूल गर्ने कुनै चमत्कारिक औषधी निर्माण हुन् सकिएको छैन । त्यसैले अरूको कुरा सुन्नुभन्दा आफ्नो चिकित्सकमा विश्वास गर्नुपर्छ । 

     रोगीको स्याहारमा खटिएका मानिसले कुनै पनि किसिमको लापरबाही गर्नुहुँदैन । सम्भव भएसम्म चिकित्सकको सल्लाहअनुसार रोगीको रेखदेख गर्नुपर्छ । 

प्रकाशित :असार १२, २०७६

तपाईको प्रतिक्रिया

कमेन्टको लागि यहाँ click गर्नुहोस्

फेसबूक कमेन्ट गर्नुहोस्

फेसबूक छैन? यो फारम प्रयोग गर्नुहोस्