यात्रा सन्दर्भ

गागलदेखि गोठाटार

किशोर नेपाल, आश्विन १६, २०७६

सहरको छेउमा रहेर पनि सहर बन्न नसकेको, पहाडसँग जोडिएर पनि पहाड बन्न नसकेका यहाँका बस्तीहरूलाई ‘काँठ’ भनिन्थ्यो । सुन्दा कस्तो–कस्तो लागे पनि काँठ शब्द आफैंमा खराब होइन । आजका प्रसिद्ध कथा तथा उपन्यासकार नारायण ढकाल, राजव, इतिहासकार मोहन खनाल र अरु धेरै विशिष्ट नागरिकहरू काँठकै उपज हुन । पुरा पढ्नुहोस्

यात्रामा सहरतिर

किशोर नेपाल, आश्विन ११, २०७६

नयाँ नाम पाएका सहरहरूका पहाड फुटाउन जोडतोडले लागेका छन् जन–प्रतिनिधिहरू । जनतालाई पहाड होइन, मोटर चाहिएको छ, खेत खन्ने, भारी बोक्ने ट्याक्टर चाहिएको छ । गिट्टी, बालुवा बजारसम्म ओसार्ने टिपर चाहिएको छ । अब जनता गाउँले भएनन्, सहरिया भैसके । सहरिया भएपछि हुने–खाने भैखाका ठूलाठालूले मोटर चढ्लान् । नहुनेले बस चढ्लान् । पुरा पढ्नुहोस्

अमर रहुन् विश्वेश्वर

किशोर नेपाल, भाद्र २८, २०७६

बीपी कोइराला सशक्त र सबल राजनेता हुनुहुन्थ्यो । उहाँले आफ्नो राजनीतिक जीवनलाई जसरी निर्देशित गर्नुभयो, त्यो आफैमा अद्भूत छ । त्यसको चर्चा यहाँ गरी रहनु पनि पर्दैन । बीपी कोइरालाले बर्माको राजधानी रंगुनमा आयोजित समाजवादी सम्मेलनमा भाग लिनुभएको थियो । त्यतिबेला उहाँले एसियाका तीनवटा समस्याको चर्चा गर्नुभएको थियो । पुरा पढ्नुहोस्

‘डाउन–टाउन’ जोरपाटी

किशोर नेपाल, भाद्र २६, २०७६

अहिलेका लागि महानगरसँग जोडिएको गोकर्णेश्वर नगरपालिका पुग्नै मुस्किल छ । नगर प्रवेशमार्ग यति बिग्रिएको छ कि त्यसबाट पार पाउनु कठिन छ । चाबहिलदेखि बौद्ध हुँदै जोरपाटीको सीमा काटेर गोकर्णेश्वरमा छिर्नुस् अथवा गुह्येश्वरीबाट बाग्मती करिडोर समातेर गन्तव्यमा पुग्नुस् : सडकको गति उस्तै छ दुवैतिर ।  पुरा पढ्नुहोस्

सहरको नाम टीकापुर

किशोर नेपाल, भाद्र १८, २०७६

सामान्य मानिसका लागि टीकापुर सुदूरभन्दा पनि दुर्गम थियो । राजमार्गको बाटो, लम्की पुगेर, त्यहाँबाट जानु पर्थ्यो सहरसम्म । अहिले नेपालगन्जसँग टीकापुरको सोझो कनेक्सन छ । धम्बोजी चोकबाट खजुरा, गुलरिया र राजापुर हुँदै सजिलैसँग पुग्न सकिन्छ टीकापुर । टीकापुरमा अहिले सुदूर पश्चिमाञ्चलका धेरै जिल्लाका मानिस आएर बसोबास गरेका छन् । त्यो हिसाबले टीकापुर सांस्कृतिक विविधताको सहर बन्न पुगेको छ । पुरा पढ्नुहोस्

रंगमण्डल–४

किशोर नेपाल, भाद्र ११, २०७६

सुत्न त कहाँ र मैले आफ्नी भाउजूलाई छोएको सम्म पनि थिइन । बरु एक दिन साइला काजीसँग भाउजू लहसिएको जस्तो लागेर, धर्म डिगाउलिन् भनेर दाइलाई चैतन्यसम्म दिएको हुँ । काजी साइलाले फसायो बाबु मलाई । पुरा पढ्नुहोस्

रंगमण्डल–२

किशोर नेपाल, भाद्र ३, २०७६

हेड ड्राइभर मरेको दुई–चार दिनपछि घरमा यौटा देख्दै घिनलाग्दो आकृति भएको मानिस मोहिनीको पोइ बनेर आयो– दोस्रो पोइ मोहनीको । मोहिनी भन्छे, ‘पोइ मेरो शरीरका लागि चाहिएको होइन, यो ठाउँको सुरक्षाका लागि चाहिएको हो । लोग्नेमान्छे भएको घरमा हम्मेसि पुलिस पसिहाल्दैन । पसे पनि ऊसँगको सम्बन्ध सुमधुर हुन्छ । कसैले होहल्ला र लुटपाट गर्ने आँट गर्दैन ।”  पुरा पढ्नुहोस्

रंगमण्डल–एक

किशोर नेपाल, श्रावण २५, २०७६

नचिनेर के भो त ? यो रंगमण्डल त बन्यो । इतिहासले धेरै युग बिताइसक्यो । मानदेव, शिवदेव, अंशु बर्मा, जयस्थिति मल्ल, जयप्रकाश मल्ल, रणजित मल्ल विस्तारै विस्थापित हुन, विस्मृत हुन, हराउन थालेका छन् । इतिहासका पुराना पात्रहरूको सट्टा वर्तमान स्वयं नै एउटा उपन्यास र इतिहास बनेर अघि सर्दैछ । भीममल्लको रगतको छिटा दन्त्यकथा मात्र हो । पुरा पढ्नुहोस्

वानादेखि बानथाइसम्म

किशोर नेपाल, श्रावण १४, २०७६

एसियाका भोजन (फुड) उत्पादकमध्येबाट ‘सिइओ अफ दि इयर–२०१८’ को उपाधि जितेका गणेश ढकालले आफ्नो भाग्यको रेखा आफैं कोरे । अहिले उनी आफ्नो व्यापार प्रवर्द्धन गर्ने मनस्थितिमा छन् । अब उनी ठिमीमा थाई शैलीको रिजोर्ट खोल्दैछन् । उक्त रिजोर्टलाई नेपालीका लागि आनन्ददायक स्थान बनाउने उनको योजना छ ।  पुरा पढ्नुहोस्

भीमबहादुर दाइ : एक शब्दचित्र

किशोर नेपाल, श्रावण १, २०७६

भीमबहादुर दाइको निजी जीवनका बारेमा थाहा पाउनैपर्ने त्यस्तो खास कुरा केही थिएन । एउटा सरल र सहज जीवन, जसका आवश्यकताहरू अत्यन्त सीमित थिए, सम्पत्तिको नाममा जोसँग देखाउनु र लुकाउनुपर्ने केही थिएन, जसका आशक्तिहरू थिएनन् र जसको कुनै पनि खराब आदत थिएन । पुरा पढ्नुहोस्

गलामा गलबन्दी

किशोर नेपाल, असार २६, २०७६

गलबन्दीको सन्दर्भमा चाहिं ‘सिनियर’ शम्भु राईले ‘जुनियर’ प्रकाश सपूतलाई थकाएर छाडे । सिनियरसँग सम्झौता भएको भोलिपल्ट उनले बताए, ‘यो विवाद मेरा लागि अनावश्यक तनावका रूपमा आयो । बितेका केही दिन मैले केही गर्न सकिनँ । कुनै सिर्जनामा ध्यान गएन । अहिले पो थाहा भयो कानुन त आफैं कन्फ्युज रहेछ । यहाँ त कोही सर्जक सुरक्षित रहेनछन् । पुरा पढ्नुहोस्